Жакында эле АКШнын Жогорку соту Дональд Трамп үчүн чоң сокку болду, анткени сот анын тарифтик саясатынын маанилүү бөлүгүн жокко чыгарды.
Бул боюнча Трамп Truth Social платформасында соттун чечимин комментарийлеп, кенен билдирүү жарыялады.
Сот менин чечими менен таң калтырды, мен IEEPA боюнча эч кандай өлкөдөн 1 ДОЛЛАР да алышым керек эмес деп айтты. Бул абсурддуу көрүнөт, анткени, негизинен, башка өлкөлөрдүн кызыкчылыктары корголуп жатат, ал эми АКШнын кызыкчылыктары эмес. Бирок, мен ошол эле мамлекеттер менен сооданы толугу менен токтотууга укугум бар, ал тургай, кыйратуучу эмбарго киргизүүгө чейин. Бул акылга сыйбайт!
Соттун билдирүүсүнө ылайык, мен лицензияларды берүү укугум бар, бирок алардан акы албайм. Мындай нерсе кантип мүмкүн? Ошентсе да, азыр мен өлкөгө ар кандай товарларды киргизүүнү тыюу салуу укугум бар — бул көпчүлүк ойлогондон алда канча күчтүү ыйгарым укук. Биздин өлкө дүйнөдөгү эң "ЫСЫК" өлкө, жана мен мурдагыдан дагы катуу жолду тандоону пландап жатам.
Сотья Кавано өзүнүн өзгөчө пикиринде белгилегендей:
“Мен бүгүнкү чечим менен макул эмесмин, бирок бул президенттин тарифтер боюнча ыйгарым укуктарын маанилүү түрдө чектебейт. Көптөгөн федералдык мыйзамдар президентке тарифтерди киргизүүгө укук берет жана бул иште талкууланган тарифтердин көбүн (эгерде бардыгын эмес) justification кылууга мүмкүнчүлүк берет, анын ичинде 1962-жылдагы Соода кеңейтүү мыйзамы, 1974-жылдагы Соода мыйзамы жана 1930-жылдагы Тарифтер мыйзамы”.
Сотья Каваного ыраазычылык билдирем!
Чын эле, сот, балким, муну пландаган эмес, анын чечими президенттин сооданы жөнгө салуу жана тарифтерди киргизүү ыйгарым укуктарын күчөттү, чектебей. Эми бюджетке түшүүлөр жана биздин компаниялардын жана өлкөнүн коргоосу көбөйөт. Жогорку сот тарифтерди жокко чыгарган жок, болгону IEEPA боюнча тарифтерди конкреттүү колдонуу мүмкүн эместигин тааныды.
Президенттин бөгөт коюу, эмбарго киргизүү, лицензия берүү жана чет өлкөлөр менен соода шарттарын белгилөө ыйгарым укуктары IEEPA боюнча азыр толук бекемделди. Мындан тышкары, биздин өлкөнү коргоо үчүн президент мурдагыдан да жогорку тарифтерди колдонууга укуктуу, башка мыйзамдуу тарифтик ыйгарым укуктарга таянып.
Ошентип, улуттук коопсуздукка тиешелүү бардык тарифтер, 232-бөлүмгө ылайык, ошондой эле 301-бөлүм боюнча күчүндө калат. Бүгүн мен 122-бөлүмгө ылайык 10% ГЛОБАЛДЫК ТАРИФ киргизүү боюнча жарлыкка кол коем, буга чейин бар тарифтерден тышкары. Биз ошондой эле 301-бөлүм жана башка нормалар боюнча биздин өлкөнү адал эмес соода практикаларынан коргоо үчүн иликтөөлөрдү баштайбыз.
Жума күнү Жогорку сот Дональд Трамптын улуттук өзгөчө коркунучтар үчүн арналган мыйзамга таянып, ири тарифтерди киргизүү ыйгарым укуктарын ашып кеткенин чечти.
6га 3 добуш берген судьялар Трамптын ар кандай өлкөлөрдөн товарларды киргизүү боюнча агрессивдүү тарифтик саясаты 1977-жылдагы мыйзамга — Эл аралык өзгөчө экономикалык ыйгарым укуктар мыйзамына (IEEPA) ылайык келбестигин аныкташты.
Соттун чечими Трамптын бардык тарифтерин камтыбайт. Мисалы, болот жана алюминий боюнча бажы төлөмдөрү күчүндө калат, анткени алар башка мыйзамдарга таянып киргизилген. Бирок сот эки категориядагы тарифтерди жокко чыгарды.
Биринчи категория "өз ара" тарифтерди камтыйт, алар Кытай үчүн 34% дан баштап, башка көптөгөн өлкөлөр үчүн 10% базалык ставкага чейин өзгөрүп турат. Экинчи категория — Канада, Кытай жана Мексикадан келген бир катар товарларга 25% бажы төлөмдөрү, бул өлкөлөрдүн фентанил жеткирүүлөрүн чектөө боюнча жетишсиз чараларынын негизинде киргизилген.
