Бул мыйзам долбоорунун демилгечиси депутат Дастан Бекешев учурдагы мыйзамдар боюнча аймактык коомдук өзүн-өзү башкаруу кызматкерлерине агитация менен алектенүүгө тыюу салынганын белгиледи. Бирок, айрым домкомдор жана ТСЖ төрагалары өз ыйгарым укуктарын белгилүү бир талапкерлерди колдоо үчүн пайдаланууну улантууда, бул административдик ресурстарды кыянаттык менен пайдалануу болуп саналат.
Бекешевдин айтымында, жакында өткөн парламенттик шайлоолордо айрым домкомдор агитациялык иш-чараларды бузууга аракет кылышкан учурлар болгон. Мисалы, алар агитациялык баннерлерди жайгаштырууга тыюу салган, ал тургай дүкөн ээлеринин макулдуктары болсо да. "Айрым домкомдор жашоочулар өз тандоосун жасап койгонун айтып, демек, агитациялык материалдар кабыл алынбайт деп билдиришкен", - деп кошумчалады ал. Депутат ошондой эле мындай көйгөйлөр айыл жергесинде да бар экенин, шайлоочулар менен жолугушуулар өткөрүлүп жатканда жергиликтүү жашоочулар тоскоолдуктарга дуушар болорун белгиледи.
Бекешев өзү 2025-жылдагы шайлоо кампаниясы учурунда мындай кырдаалдарга туш болгонун, бул анын штабына иш-чаралардын масштабын чектөөгө мажбур кылганын кошумчалады.
Мыйзам долбооруна 65-беренени жаңы нормалар менен толуктоо сунушталууда, бул нормалар агитацияны бузгандыгы үчүн айыппулдарды киргизет:
- 10 миң сом – жеке адамдар үчүн;
- 20 миң сом – домкомдор жана ТСЖ төрагалары үчүн.
Бекешев, бирок, домкомдорго негизсиз арыздар түшүү мүмкүнчүлүгү төмөн экенин айтты. "Домкомдорду өз кызыкчылыктары үчүн пайдаланган талапкерлер мындай чаралардан кабатыр болушу мүмкүн", - деп белгиледи ал.
Узакбаев ошондой эле бул системалык көйгөйбү же Бекешевге гана тиешелүүбү деген суроо берди. Ал ошондой эле ЦИКтин мындай учурларга байланыштуу статистикасы барбы деп кызыкты. Бекешев көптөгөн талапкерлердин мындай кыйынчылыктарга туш болгонун айтты.
“Сиздер териштирүүнү каалайсызбы? Программаны колдоп коюңуз. ЦИК бул маселе боюнча оң баа берди”, - деп Бекешев жеңил ирония менен белгиледи.
Узакбаев бул сөздөргө күлүп, мыйзам долбоорун колдоорун айтты.
Депутат Алтынбек Кылычбаев көйгөйдүн актуалдуулугу менен макул болуп, срыв фактыларын кандайча тастыктоого болорун сурады. Бекешев видеотасмалардын зарылдыгын белгиледи.
Жылдыз Курманалиева мындай нормалар жалган айыптоолорго алып келиши мүмкүн деген кооптонуусун билдирди жана Ички иштер министрлигинин орун басары Эркебек Аширходжаевден жаңы мыйзамды көзөмөлдөө кандайча жүргүзүлөрү боюнча комментарий берүүнү өтүндү. Орун басар министр бул жыйналышка башка маселе боюнча чакырылганын жана азырынча мыйзам долбоорун изилдебегенин мойнуна алды.
Талкуулардан кийин депутаттар жалпы алганда мыйзам долбоорунун концепциясын колдошту.