Сүрөт 24.kg. Саясатчы Владимир Лубянко
Эксперттин эң маанилүү жетишкендиктеринин бири Өзбекстан менен чекени делимитациялоону ийгиликтүү аяктоо болду. 2023-жылдын январында ратификациялык грамоталар алмашуу болду, бул көп жылдык жер талаштарын акыркы жолу чечкенин тастыктады.
Ошондой эле 2025-жылдын мартында Тажикстан менен акыркы келишимдер пакети кол коюлду, бул Борбордук Азиядагы эң конфликттүү чекенин дээрлик жабылышына алып келди. Лубянко, үч мурунку администрациянын 30 жылга жакын убакыт ичинде чечүүгө мүмкүн болбогон тапшырма кыска мөөнөттө ийгиликтүү аяктаганын белгилейт.
2021-жылдан 2025-жылга чейин Садыр Жапаров Владимир Путин менен кеминде сегиз жолугушуу өткөрүүгө жетишти, бул эки тараптуу мамилелердин активдүү өнүгүшүн көрсөтөт. 2025-жылдын ноябрында Россиянын президенти Бишкекке үч күндүк визит жасады, бул узак убакыттан бери болгон биринчи сапар.
Кытай менен кызматташтык дагы жогорку деңгээлде: 2024-жылдын декабрында Кытай, Кыргызстан жана Өзбекстанды байланыштырган темир жолдун курулушу башталды, ал эми соода көлөмү дээрлик 20 миллиард долларга жетти.
Кыргызстан ЕАЭБ жана ОДКБ чегинде өз позициясын бекемдеди, ал эми 2025-жылы Шанхай кызматташтык уюмунун төрагасы болду.
Мамлекеттин экономикалык көрсөткүчтөрү таасирдүү өсүштү көрсөтүүдө:
- 2025-жылдын 11 айында ИДП 10,2 пайызга өстү;
- бюджеттик кирешелер 308 миллиард сомдон 687 миллиард сомго чейин өстү;
- кедейчилик деңгээли дээрлик төрт пайыздык пунктка төмөндөгөн.
«Кумтор» мамлекеттик контролго өткөндөн кийин, республика 2,5 жыл ичинде 300 миллион доллар пайда алды, бул мурунку 27 жылга караганда үч эсе көп.
Эксперттин маалыматы боюнча, беш жыл ичинде бюджетке 20 миллиард сомдон ашык каражат кайтарылды, мыйзамсыз алынган активдердин 70 пайыздан көбү мамлекетке өткөрүлдү, ошондой эле бир нече мурдагы жогорку кызмат адамдары жана кылмыштуу структуралар жоопкерчиликке тартылды.
2021-жылы өткөрүлгөн конституциялык реформа президенттик башкаруу моделин акыркы жолу бекитти. Лубянко мындай вертикалдык бийлик системасы парламенттик системанын чегинде мүмкүн болбогон комплекстүү өзгөртүүлөрдү жүргүзүүгө мүмкүндүк бергенин белгиледи.
Эксперт Кыргызстан постреволюциялык белгисиздик мезгилинен ишенимдүү чыгып, так чектер, активдүү тышкы саясат, өсүп жаткан экономика жана түзүлгөн башкаруу курсу менен чыкты деген жыйынтыкка келди. Евразия контекстинде Кыргызстан ЕАЭБ жана ОДКБ өлкөлөрү үчүн көбүрөөк алдын ала болжолдонгон жана ишенимдүү өнөктөш болуп калды, деп жыйынтыктады Лубянко.
