2024-жылы Кыргыз Республикасынын Счеттук палатасы тарабынан жүргүзүлгөн аудиттин жыйынтыгында Транспорт жана байланыш министрлигинин ишмердүүлүгүндө финансылык жана процедуралык мыйзам бузуулар аныкталды. Ведомство текшерүү республикалык бюджеттин аткарылышы жана министрликтин өзү менен анын карамагындагы уюмдардын экономикалык ишмердүүлүгү сыяктуу бир катар аспектилерди камтыганын билдирди.
Аудиттин жыйынтыгында 2251,5 миллион сомдук финансылык мыйзам бузуулар аныкталды, анын ичинен 2081,1 миллион сом калыбына келтирүүгө жатат. Текшерүү учурунда 1668,4 миллион сом кайтарылды, анын ичинде 1667,2 миллион сом бухгалтердик эсепте жөнгө салынды, ал эми 1,2 миллион сом республикалык бюджетке кайтарылды.
Негизги көйгөйлөр негизги каражаттарды таануу, эсепке алуу жана амортизациялоо боюнча мыйзамдарды сактабагандыктан келип чыккан. Мындай мыйзам бузуулардын суммасы 1768,7 миллион сомду түзөт, бул капиталдык оңдоолорго кеткен чыгымдарды капиталдаштыруудагы кечигүүлөр менен түшүндүрүлөт. Бул активдердин чыныгы наркын бурмалоо коркунучун жаратууда жана финансылык отчеттуулуктун тактыгына терс таасир этет.
Ошондой эле, бюджетке төлөмдөрдү, пайыздарды жана айыптарды өндүрүү боюнча чаралар убагында жана жетиштүү көлөмдө кабыл алынган эмес, бул 245,6 миллион сомдук мыйзам бузууларга алып келди. Жумуштарды убагында аткарбаган подрядчиктер үчүн айып санкциялары болушуна карабастан, контролдоо механизмдери жетишсиз натыйжалуу болуп калды.
Мындан тышкары, аудит кызматкерлер үчүн 150,2 миллион сомдук жалаакы жана башка акча сыйлыктары боюнча ашыкча чыгымдарды аныктады, бул мыйзамдардын жана ички жоболордун туура эмес колдонулушу менен байланыштуу.
Бюджеттик каражаттарды капиталдык салымдар жана курулуш иштерине пайдаланууда да олуттуу мыйзам бузуулар аныкталды, бул 61,1 миллион сомду түздү. Айрыкча, айрым объекттер боюнча курулуш-монтаждоо иштеринин көлөмү 22,6 миллион сомго ашырылган, ал эми аткарылган иштердеги кемчиликтер 38,4 миллион сомду түздү.
Аудит учурунда мамлекеттик сатып алууларда жана республикалык бюджеттин эсебинен каржыланган инвестициялык долбоорлордун тизмесин түзүү жана бекитүү процессинде процедуралык мыйзам бузуулар да аныкталды, бул Жол фондуна жетишсиз каржылоого алып келди.
Текшерүүнүн жыйынтыгы боюнча тиешелүү мамлекеттик органдарга жазуу жүзүндөгү көрсөтмөлөр жана сунуштар жөнөтүлдү. Аныкталган мыйзам бузуулар юридикалык баа берүүнү талап кылат, ал эми күнөөлүү кызмат адамдарын жоопкерчиликке тартуу маселеси белгиленген тартипте каралат.
