Жолугушууда 2025-жылдын 18-июлундагы Кыргыз Республикасынын №150 мыйзамынын 10-беренеси боюнча «Кыргыз Республикасынын Жер кодексин күчүнө киргизүү» маселеси талкууланды.
Пономаревдин айтымында, учурдагы проблема өлкөдөгү бизнес жүргүзүү эрежелеринин туруктуулугунун жоктугунан келип чыккан. Инвесторлор, жергиликтүү, чет элдик же потенциалдуу болобу, эрежелер кеминде беш жыл бою өзгөрбөшү керек.
«2010-2015-жылдар аралыгында жана андан кийинки жылдарда курулуш компанияларына көп кабаттуу имараттарды куруу үчүн 49 жылга жер тилкелери ижарага берилген. Ал учурда мындай тилкелерди приватизациялоого мораторий болгон. Алардын көбү ташталды жана зарыл инфраструктурага ээ болгон жок. Курулуш фирмалары асфальт, суу, канализация жана электр энергиясын тартуу менен алектеништи, бул чоң финансылык инвестицияларды талап кылды. Бизнес-модель ижара 49 жылга берилген учурда жерди сатып алуу чыгымдарга кирбейт деп эсептеди. Тилекке каршы, кээ бир компаниялар ижара акысына гана көңүл буруп, муниципалдык менчикке которуп жатышты», - деди ал.
Андан соң Жер кодексине өзгөртүүлөр киргизилди, анда 10-беренеде бул жер тилкелерин сатып алуу талаптары жазылган, ал эми алардын баалоо ыкмасы имараттар эксплуатацияга берилген учурдан тартып жердин баасын эске алууга тийиш.
«Бул проблема жаратты: компаниялар 2010-2012-жылдары жер алышкан, ал эми объектилерди 2019-2024-жылдары эксплуатацияга беришкен, натыйжада жердин баасы кыйла жогорулады. Мисалы, бир компания Горводоканал үчүн 600 миң доллар сарптады, асфальт, жарык жана башка чыгымдарды эсепке албаганда. Бизнес бул адилетсиз деп эсептейт жана жерди сатып алууга даяр, бирок жерди ижарага алган учурдан баштап, эксплуатацияга берилген учурдан эмес. Бул мурда берилген тилкелерге гана тиешелүү жана жаңы долбоорлорду камтыбайт», - деп кошумчалады ал.
Пономаревдин айтымында, президент бардык тараптардын — бизнес жана жергиликтүү бийлик өкүлдөрүнүн пикирлерин угуп, 2026-жылдын 1-февралына чейин чечим иштеп чыгуу жана отчет берүү үчүн жумушчу топ түзүүнү тапшырды.
Бизнес коомчулугу жерди ижарага берүү учурун эске алуу менен сатып алуу ыкмасын иштеп чыгуу сунушун берди.
«Бул жаңы долбоорлор үчүн талап эмес, мораторийдин күчүндө болушу себептүү кыйын жагдайда калган компаниялар үчүн чечим», - деп жыйынтыктады ал.
Мындан тышкары, Сергей Пономарев бизнес коомчулугунун президентке Инвестициялык кеңешти анын жетекчилиги астында калыбына келтирүү боюнча кайрылуусун белгиледи, бул мамлекеттик деңгээлде актуалдуу маселелерди талкуулоо үчүн туруктуу жолугушууларды өткөрүүгө мүмкүндүк берет.
