Президенттин өкүлчүлүгүнүн маалыматына ылайык, Аманкан Кенжебаев Кок-Жар айылдык аймагынан келген тургундар менен жолугушту. Жарандар жер участогу менен байланышкан көйгөйлөрдү билдиришти, алар узак убакыттан бери чечилбей келет.
Жолугушуунун жүрүшүндө жергиликтүү бийлик өкүлдөрүнө сын айтылды.
Ошондой эле, өкүлчүлүктүн басма сөз кызматы жергиликтүү тургундарды кабыл алууда президенттин өкүлү айыл өкмөтүнүн башчысы менен онлайн байланышып, бул маселе боюнча деталдарды тактап жаткан видеону жарыялады.
Президенттин өкүлү Кенжебаев суроо узатат: «Бул маселе боюнча эмне болду?».
Бул суроого Ноокат райондук администрациясынын аппаратынын жетекчиси Абабакир Арынов төмөнкүлөрдү түшүндүрдү: «Бул келген жарандар — этникалык кыргыздар, алар биздин районго көчүп келишкен. Биз ошол учурда кандай чечимдер кабыл алынганын билбейбиз, бирок кандайдыр бир саясий чечим боюнча мындай чечим кабыл алынган жана бул жарандардын айтымында, 20 сотка бөлүү боюнча токтом чыгарылган. Бирок бул жерлер айыл чарба категориясынан турак жай категориясына өткөрүлгөн жок. Бүгүнкү күнгө чейин бул турак үйлөр, бул жерлер мыйзамдаштырылган эмес».
Кенжебаев: «Эгер сиздер азыркыга чейин аларга «кызыл китеп» (мамлекеттик акт) бербесеңиз, анда президенттин амнистиясы (жер амнистиясы боюнча мыйзам) боюнча сиздер аларды кабыл алууга тийиш болчу. Айылдык кенештин депутаттарынын чечими болгонбу, сиздер 7 сотка гана бере аласыздарбы?».
Абабакир Арынов: «Буга чейин чыккан, ооба. Айылдык кенештин чечими бар».
Аманкан Кенжебаев: «Бул чечимдин негизинде аларга туура түшүндүрүп жатам. Айтам, бул боюнча чечимди айылдык кенештин депутаттары кабыл алат. Алар: «Бүгүнкү күнгө чейин «кызыл китеп» ала албай жатабыз», - деп айтышкан, мен таң калам: президенттин амнистиясы боюнча сиздер документтерди каттап, беришиңиз керек эле. Мамлекеттик акт алдыңыздарбы?».
Жанында отургандар: «Алдык», - деп айтышты.
Аманкан Кенжебаев: «Качан?».
Абабакир Арынов: «Жарандар алышты, алышты».
Аманкан Кенжебаев: «Эмне үчүн булар алган жок, Азизбек?».
Кок-Жар айыл өкмөтүнүн башчысы Азизбек Шамуратов: «Алардын участоктору айыл чарба категориясындагы жерлерде жайгашкан».
Аманкан Кенжебаев: «Мен айыл чарба жерин түшүнөм, бирок сиздер амнистия боюнча кабыл алууга тийиш болчуңар».
Азизбек Шамуратов: «Алардын турак үйлөрү, фундаменттери биз тарабынан мыйзамдаштырылган, алар 7 сотка алышты. Ал эми мурда, ар бирин жайгаштырганда, 20 сотка беришкен».
Аманкан Кенжебаев: «Эмне үчүн 20 сотка бердиңиздер, эгер жердин трансформациясы болгон эмес болсо?».
Азизбек Шамуратов: «Мурда ошондой берилген. Амнистиядан кийин мыйзамдаштырылып, берилген».
Аманкан Кенжебаев: «Түшүндүм, демек, анда сиздердин 20 сотка боюнча берилген жерлер мыйзамсыз болуп калат».
Азизбек Шамуратов: «Ооба».
Аманкан Кенжебаев, тургундарга кайрылып: «Мына, сиздердин биринчи токтомуңуз: сиздерге мыйзамды бузуп берилген. Ал эми азыр 7 сотка берилгендер — бул мыйзамдуу. Аларга «кызыл китеп» алышат, мыйзамдуу мамлекеттик акт алышат жана пайдаланат. Ал эми бул, башкача айтканда, шашылыш, мажбурланган иш, деп айтсак болот. Менин түшүнүгүм боюнча, бул мыйзамды бузуп жасалган, сиздер биринчи келгенде, сиздерди кандайдыр бир жол менен жайгаштыруу үчүн. Эмне үчүн сиздер бул токтомду жокко чыгаруу боюнча чечим кабыл алган жоксуздар? Эмне үчүн мурдагы мыйзамсыз токтомду жокко чыгарбай, адамдарды маалымдабай, бербей, андан кийин жаңы чечим кабыл алган жоксуздар? Анда адамдар туура түшүнмөк. Ал эми сиздер, мурдагы токтомду жокко чыгарбай туруп, андан кийин 7 сотка бересиздер. Мурдагы токтомду жокко чыгарыңыздар жана адамдарды маалымдаңыздар. Айтыңыздар: «Бул мыйзамсыз болуп чыкты, туура эмес берилди. Сиздердин токтомуңуз жокко чыгарылды». Эмне үчүн жокко чыгарбайсыздар?
Абабакир ким — биздин акимдин орун басарыбы же аппаратынын жетекчиси? Апаратынын жетекчиси. Сиздер айыл өкмөтүндө эмне болуп жатканын текшербейсиздерби? Сиздер эмне кылып жатасыздар? Неге бизге маалымат бербейсиздер, адамдар менен чечпейсиздер, жергиликтүү бийлик. Бүгүнкү күндө алар мыйзамдуу 7 сотка алышты, ал эми сиздердин мурдагы токтуңуз мыйзамсыз. Эмне үчүн сиздер аны жокко чыгарган жоксуздар? Апаратынын жетекчиси, эске алыңыз: Кок-Жар айыл өкмөтүнүн башчысы отурат, айылдык кенештин төрагасы бар — баары биргелешип чечим кабыл алыңыздар. Тургундар менен түшүндүрүү иштерин өткөрүңүздөр».
Бул маселе боюнча Кок-Жар айыл өкмөтүнүн башчысы Азизбек Шамуратов Turmush басылмасына түшүндүрмө берип, маселени тарыхына токтолду.
«Окуя мындай болду. Сарыканды участогунда Кок-Жар айылдык аймагында 2003-жылдын 23-ноябрында токтом чыгарылган. Этникалык кыргыздар — 55 жаранга — системалык каттоо боюнча ар бирине 20 сотка жер бөлүнгөн. Алардын ичинен 12 жарандын участоктору айыл чарба жерлеринде жайгашкандыктан, алар системалык каттоого кирген эмес, жана «Жер амнистиясы жөнүндө» мыйзамдын негизинде, жергиликтүү кенештин токтому боюнча, аларга дагы 7 сотка бөлүнгөн. Аларга мамлекеттик актылар берилген. Бул жарандар, калган жарандар сыяктуу, облустун жетекчисине кайрылып: «7 сотканы 20 сотка кылып бериңиздер» деп айтышкан. Аларга: «Калган жерди эмгек келишими боюнча иштетсеңиз болот» деп айтылганда, алар муну да кабыл алышкан жок», - деди ал.
