Ал ипотека боюнча турак жайлар эркин рынокко караганда көбүрөөк жеткиликтүү деп эсептейт
Жогорку Кенештин жыйынында президент Садыр Жапаров депутаттардын Госипотекалык компания тарабынан сунушталган турак жайлардын бааларына болгон сындарына жооп берди.
Анын айтымында, жер бекер берилсе да, мамлекет ипотекалык батирлерди өз наркында сатууга мүмкүнчүлүк бербейт. Ипотекалык компания узак мөөнөттүү жана туруктуу структура катары иштеши керек.
«Эгер биз турак жайларды баа кошпостон берсек, жыл сайын бюджеттен чыгымдарды каржылоого туура келет. Акырында 10–15 жылдан кийин мындай компания банкрот болуп, курулушту уланта албай калат», — деп баса белгиледи президент.
Жапаров Госипотекалык компаниянын уставдык капиталы 2 миллиард долларга жеткенин, ал эми быйыл Улуттук банктын таза кирешесинен 400 миллион доллар программаны өнүктүрүүгө бөлүнгөнүн белгиледи. Бул каражаттар тең бөлүнгөн: 200 миллион доллардан түштүк жана түндүк өлкө үчүн учурдагы курулуштарды аяктоо жана жаңы долбоорлорду баштоо үчүн.
Ал ошондой эле компаниянын чыгымдарынын 4% административдик муктаждыктарга кетерин кошумчалады.
Акыркы 25 жылдагы инфляцияны жарым-жартылай компенсациялоо үчүн квадрат метри үчүн 250–300 доллар өлчөмүндө кошумча үстөк киргизилген. Муну менен бирге, ипотека боюнча турак жайлар рынокко караганда кыйла арзан бойдон калууда.
«Жеке куруучулар ПСО шартында квадрат метри үчүн 2–3 миң долларга батирлерди сунушташат, ал эми биз “ачкыч менен” куруудабыз», — деп белгиледи президент.
Мамлекет курулуш компаниялары үчүн бекитилген бааларды орнотууда: аймактарда квадрат метри үчүн 750 доллар (курчу материалдарды ташуу үчүн болжол менен 50 долларды камтыйт) жана Бишкекте 700 доллар.
Курулуш компаниялары үйлөрдү куруп, аларды Госипотекалык компанияга өткөрүп беришет, ал өз кезегинде калкка квадрат метри үчүн 950–1000 доллардан 25 жылдык төлөм менен сатат.
Мындан тышкары, президент курулуш менен Каныбек Туманбаев гана алектенет деген ушактарды комментарийлеп өттү.
«Туманбаев жалгыз куруу менен акча табат дешет. Эгер кимде-кимде курулуш компаниясы болсо, келгиле. Мен жер берем. Эгер бул баада куруу мүмкүн болсо, сураныч, куруңуз», — деди ал.
Президенттин айтымында, программа башталганда бийлик курулуш компанияларын чогултуп, аларга Бишкекте квадрат метри үчүн 700 доллардан “ачкыч менен” турак жай курууну сунуштаган. Бирок көпчүлүк куруучулар баш тарткан.
«Алар күлүп, 700 долларга “ачкыч менен” куруу мүмкүн эместигин айтып, минимум 900–1000 доллар сурашкан. Ошондуктан биз системаны өзүбүз уюштуруп, белгиленген баалар боюнча иштөөгө макул болгон компанияларды жалдоого мажбур болдук», — деп жыйынтыктады Садыр Жапаров.
