Интернеттен алынган сүрөт
Ошентип, сот президенттин суроосуна ылайык Конституциянын нормаларын расмий түшүндүрдү. Талкуу 67-беренеге, 68-берененин 2-бөлүгүнүн 2-пунктуна жана 72-берененин 1-бөлүгүнө, ошондой эле алардын 2010-жылдагы Конституция жана 2021-жылдын 11-апрелинде референдум аркылуу кабыл алынган "Кыргыз Республикасынын Конституциясы жөнүндө" мыйзам менен байланышына арналды.
Сот өз чечиминде шайлоо аркылуу алынган мандат жарандардын түз эркин билдирүүсүнүн натыйжасы экенин, бул ага юридикалык күч берет деп белгиледи. Мөөнөттөрдү артка карата өзгөртүү болбойт.
Конституциялык сот ошондой эле ыйгарым укуктарды кыскартуу аракеттери мыйзамдык аныктамалардын жана шайлоолордун легитимдүүлүк принциптерине каршы келерин көрсөттү. Жаңы Конституция мурдагы нормаларга негизделген коомдук жана укуктук мамилелерге таасир этпеши керек.
Сот "Кыргыз Республикасынын Конституциясы жөнүндө" мыйзамдын 3-беренесинин 1-бөлүгүнө шилтеме жасап, 2021-жылы алты жылдык мөөнөткө шайланган президент жаңы Конституцияга ылайык ыйгарым укуктарын улантып жатканын, бул мөөнөт эки мөөнөттүн чегинде биринчи катары эсептелинерин айтты.
Алты жылдык мөөнөттү биринчи катары эсептөө анын кыскартылышын же кайра эсептелишин билдирбейт. Бул жаңы мөөнөттөр боюнча эрежелер үчүн гана маанилүү жана иштеп жаткан мандаттын аяктоо датасын өзгөртпөйт.
Ошентип, учурдагы президент алты жылдык мөөнөттө ыйгарым укуктарын аяктайт, ал эми беш жылдык мөөнөттүн жоболору келечектеги шайлоолорго колдонулат.
Конституциялык сот 2021-жылдагы Конституциянын 72-беренесинин 1-бөлүгүндө эрте шайлоолор үчүн негиздер так аныкталганын жана тизмектелгенин билдирди: бул арыз боюнча отставка, кызматтан четтетүү, ден соолук боюнча милдеттерди аткарууга мүмкүнчүлүк болбосо же өлүм.
Коомчулуктун ыйгарым укуктар мөөнөтү боюнча талкуулары мандаттын эрте токтотулушуна себеп боло албайт.
Эгер мындай негиздер жок болсо, стандарттуу шайлоо цикли колдонулат.
Кийинки президенттик шайлоолор 2027-жылдын 24-январында, январь айындагы төртүнчү жекшембиде өткөрүлөт.
Жогорку Кеңеш шайлоолорду добуш берүү датасына төрт айдан кечиктирбей, яғни 2026-жылдын 24-сентябрына чейин белгилеши керек.
