
Кыргыз Республикасында мектеп билим берүү тармагында ири санариптик реформа пландалууда. Мамлекеттин премьер-министри, Адылбек Касымалиев, окуучулардын мектептер арасында которулушун жеңилдетүүчү электрондук механизм түзүүнү тапшырды. Бул жаңылык, ачык эмес практикаларды жоюуга жана ата-энелердин жашоосун жеңилдетүүгө багытталган.
Жакында өткөн аппараттык жыйында Касымалиев иштеп жаткан системада олуттуу көйгөйлөр бар экенин белгиледи. Кыргызстанда 2 170 мамлекеттик мектеп иштейт, анда 1,5 миллионго жакын бала билим алууда. Бирок, окуу жайлары арасында которуу процесси азырынча кол менен жүргүзүлүүдө, бул премьер-министрдин пикири боюнча, коррупция үчүн мүмкүнчүлүктөрдү жаратып, бир мектептерди жүктөп, башка мектептерде бош орундар бар экенин көрсөтүүдө.
Реформа биринчи класска электрондук каттоо боюнча ийгиликтүү моделге негизделет. Жаңы электрондук механизм реалдуу убакытта бош орундар тууралуу маалымат берет, мектеп администрациясынын кабыл алуу процессине таасирин жоюп. "Система автоматтык түрдө бош орундарды көрсөтүшү керек, адам факторун жоюп. Бул процесс ата-энелер үчүн көбүрөөк ачык кылат", - деп белгилешти Министрлер кабинетинде.
Бул чараны киргизүүнүн зарылдыгы борбордо орундардын курч жетишсиздиги менен байланыштуу. 22-январда курулуш министринин орун басары Талантбек Иманакун уулу Жогорку Кеңеште инвентаризациянын жыйынтыктарын сунуштады. Бишкектеги 120 мектеп 104 миң орунга ылайыкташтырылган, бирок фактически 261 миңден ашык окуучу билим алууда.
Эң критикалык абал Ленин жана Первомай райондорунда байкалууда. Ленин районунда мектептер үч эсе ашык жүктөлгөн: долбоордук кубаттуулугу 30,4 миң орун болсо, анда 91 миңден ашык бала окуйт. Первомай районунда да жүктөм долбоордук көрсөткүчтөрдөн үч эсе ашып кеткен. Свердлов жана Октябрь райондорундагы абал бир аз жакшыраак, бирок дагы эле чыңалган. Бул маалымат Бишкектеги 14 жаңы мектептин курулушуна кредиттик каражаттарды тартуу боюнча мыйзам долбоорун талкуулоодо айтылды, бул көйгөйдүн бир бөлүгүн чечүүгө жардам берет.
Которуу процессин автоматташтыруу орундарды адилеттүү бөлүштүрүүнү камсыз кылуу жана билим берүү тармагында спекуляцияларды алдын алуу үчүн зарыл кадам болуп саналат.