Ортолук Азияда транспортировка жана логистика тармагында санариптештирүү соода өнүгүүсү үчүн маанилүү аспект болуп калууда. Аймактагы ар кандай өлкөлөр электрондук документтерди жана чек аралардагы тобокелдиктерди башкаруу системаларын колдонууга киришүүдө, бул жүктөрдү ташуу процессин тездетүүгө, көзөмөл пункттарынан өтүү үчүн керектүү убакытты кыскартууга жана административдик тоскоолдуктарды азайтууга жардам берет. Бул тууралуу Кыргызстандын Экспорттук борборунун директору Урмат Такиров B5+1 форумунда билдирди.
«Дүйнөлүк тажрыйбага ылайык, жүктөрдүн 80-90% физикалык текшерүүдөн өтпөй, чек арадан өтөт, анткени текшерүүлөр алдын ала берилген электрондук документтердин негизинде жүргүзүлөт, бул документтер чек арачыларга жана бажычыларга жеткиликтүү. Бул логистикалык операцияларды кыйла тездетет жана бюрократиялык тоскоолдуктарды азайтат», - деп кошумчалады ал.
Такиров ошондой эле транспорт логистикасынын маселелери продукциянын коопсуздугун контролдоо, ветеринардык жана фитосанитардык нормалар, интеллектуалдык менчикти коргоо жана бажы башкаруусу менен байланышкандыгын белгиледи. Бул аспекттердин бардыгы комплексдүү мамиленин жана ар кандай мамлекеттик структуралардын макулдашылган аракеттеринин талап кылынарын көрсөтөт.
Кыргызстанда бажы кызматын модернизациялоо стратегиясынын алкагында Бирдиктүү автоматташтырылган маалыматтык система (EIS) ишке ашырылууда, бул система бажы процессин башка мамлекеттик органдар менен интеграциялоону камсыз кылат. Бул система өткөрмө пункттарындагы кызматкерлерге жүктөр жана коштогон документтер жөнүндө алдын ала маалымат алууга мүмкүнчүлүк берет. Ошол эле учурда, айрым процессор толук санариптештирилген эмес, жана алардын модернизациялоо боюнча иштер улантылууда.
Урмат Такиров санариптик өзгөрүүлөргө даярдык деңгээли ар кандай ведомстволор жана аймактагы өлкөлөр арасында айырмаланарын, бул параллелдүү реформаларды жүргүзүүгө алып келерин белгиледи. Ошол эле учурда Кыргызстан бажы кызматында күчтүү IT командасына ээ, бул кийинки трансформациялар үчүн бекем негиз түзөт.
Келечектеги 2-3 жылдын ичинде санариптик гармонизациянын негизги элементтери ишке ашырылат деп күтүлүүдө, бул Ортолук Азияда бирдиктүү соода-логистикалык мейкиндикти түзүүгө олуттуу кадам болот.
