Изилдөөнүн жүрүшүндө илимпоздор кан составын изилдеп, эритроциттерде жана плазмада миңдеген белокторду, майларды, метаболиттерди жана микроэлементтерди өлчөшкөн. Натижалар изилдөөчүлөр үчүн абдан таң калыштуу болду, деп билдирет Studyfinds.
Эритроциттер, ядросу жок жана өзүн-өзү калыбына келтирүү жөндөмү жок болгондуктан, алсыз болуп калат: жабыркаган клеткалар же иштөөдө уланта алышат, же селезенка тарабынан жок кылынат. 100 км аралыкка чуркагандан кийин кандагы билирубин жана гипоксантин деңгээлинин кескин жогорулашы байкалат, бул эритроциттердин активдүү бузулушун көрсөтөт. Ошол эле учурда, 40 км аралыкта мындай эффект байкалбайт.
Клеткаларга буттун жерге тийиши менен болгон физикалык таасирлер алардын өлүмүнүн себеби катары узак убакыттан бери белгилүү болсо да, бул изилдөөдө негизги факторлор сезгенүү жана оксиддик стресс экендиги көрсөтүлдү. Клеткалардын мембраналарындагы липиддер оксиддолуп, ички белоктору өзүнүн функционалдуулугун жоготуп, эластичность жоголуп, капиллярлардан жана селезенкадан өтүү жөндөмүн жоготот.
Мындан тышкары, ультрамарафондон кийин кандагы меддин деңгээли кескин жогорулайт, бул эритроциттердин эластичностинин жоголушу менен корреляцияланат. Медь клетка мембраналарына терс таасир этет жана, балким, жогорулаган жүктөмдү көтөрө албаган антиоксиданттык ферменттерден бошонуп чыгат.
Эң таң калыштуу ачылыш донордук кан менен чуркоочулардын канынын куралуу процесстеринин окшоштугу болду. Донордук кан менен болгон учурда, куралуу схемасы белоктордун жана майлардын оксиддолушу, эластичность жоголушу жана жок кылуу мүмкүнчүлүгүнүн жогорулашы менен түшүндүрүлөт. Чуркоочулар, чындыгында, бул процессти өз клеткаларында бир күндүн ичинде тездетишет, бул бир нече жума сактоого барабар. Илимпоздор алынган маалыматтарды донордук канды сактоо мөөнөтүн узартуу методдорун иштеп чыгуу үчүн колдонууга үмүттөнүшөт.
Спортчулар үчүн изилдөөнүн натыйжалары кайсы нерсеге көңүл буруу керектигин көрсөтүп турат. Мисалы, мембраналарды калыбына келтирүү учурунда B5 витамининин деңгээли төмөндөйт, ал эми карнитин узун аралыкка чуркагандан кийин клеткаларды оңдоого активдешет.
