Кыргыз Республикасынын Саламаттыкты сактоо министрлиги 18 жаштан жогорку эркектер арасында эмес инфекциялык оорулардын тобокелдик факторлорун аныктоого багытталган «Жоопкерчиликтүү бол!» аттуу айлыкты баштады. Кампаниянын максаты – созулмалу оорулардын эрте аныкталышын жогорулатуу жана эркектерди медициналык жардамга убагында кайрылууга шыктандыруу.
Бул иш-чаранын алкагында эркектерге жашаган жериндеги баштапкы медициналык-санитардык жардам көрсөтүү мекемелеринде профилактикалык медициналык текшерүүлөрдөн өтүү сунушталат. Бул үй-бүлөлүк медицина борборлору, жалпы дарыгерлердин практикалары, үй-бүлөлүк дарыгерлердин топтору жана фельдшердик-акушердик пункттар болушу мүмкүн.
Өткөн жылдардын тажрыйбасы бул кампаниянын жогорку натыйжалуулугун көрсөтөт. Өткөн жылы өлкө боюнча 973 миңден ашык эркек эмес инфекциялык оорулар боюнча профилактикалык скринингден өтүштү. Алардын ичинен 119,6 миңинде, бул болжол менен 12%ды түзөт, жогорулаган кан басымы аныкталды. Жүрөк-кан тамыр ооруларынын тобокелдиги 49,6 миң эркекте, ал эми диабеттин жогорулаган тобокелдиги дээрлик 60,8 миң эркекте аныкталды.
2025-жылга карата статистика боюнча, артериалдык гипертензия диагнозу менен 15 388 адам, ал эми диабет диагнозу менен 7 364 адам каттоого алынган. Ошол эле жылы жүрөк-кан тамыр оорулары Кыргызстандагы чоңдор арасында 16 644 өлүм учурунун себеби болгон.
«Жоопкерчиликтүү бол!» айлыгы 2019-жылдан бери өткөрүлүп келет. Ал башында Швейцария тарабынан каржыланган «Кыргызстанда эмес инфекциялык ооруларды эффективдүү башкаруу жана алдын алуу» долбоорунун алкагында башталган жана азыркы учурда Кыргыз Республикасынын Саламаттыкты сактоо министрлигинин патронаты астында жыл сайын өткөрүлүүдө.
Эмес инфекциялык оорулар созулмалу жана жүрөк-кан тамыр, онкологиялык, созулмалу респиратордук оорулар жана диабетти камтыйт. Негизги алдын алууга боло турган тобокелдик факторлоруна туура эмес тамактануу, тамеки тартуу, ашыкча алкоголь колдонуу жана физикалык активдүүлүктүн жетишсиздиги кирет.
Швейцария өкмөтү тарабынан каржыланган «Кыргызстанда эмес инфекциялык ооруларды эффективдүү башкаруу жана алдын алуу» долбоору өлкө боюнча бардык аймактарды камтып, калктын ден соолугун жакшыртууга, сапаттуу баштапкы медициналык-санитардык жардам көрсөтүү кызматтарына тең мүмкүнчүлүктү камсыз кылууга жана ден соолукка пайдалуу жашоо стилин пропагандалоого багытталган.
