Кыргызстанда «Жоопкер бол!» аттуу республикалык акция башталат, ал 18 жаштан жогорку эркектерде инфекциялык эмес оорулардын тобокел факторлорун аныктоого багытталган. Бул тууралуу Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинин маалымат кызматы билдирет.
Бул айлык ичинде эркектерге жашаган жериндеги биринчи медициналык-санитардык жардам мекемелерине (Үй-бүлөлүк медицина борборлору, Жалпы практикалык дарыгерлер борборлору, Үй-бүлөлүк дарыгерлер тобу жана Фельдшер-акушердик пункттар) профилактикалык медициналык текшерүүлөрдү өткөрүү үчүн баруу сунушталат.
Өткөн жылдагы акциянын маалыматтарына ылайык, өлкө боюнча 973 000ден ашык эркек инфекциялык эмес оорулар боюнча скринингден өтүшкөн. 119 600 эркектин (12%) кан басымы жогору экени аныкталган, ал эми 49 600 эркектин (5%) жүрөк-кан тамыр ооруларынын жогору тобокелдиги бар. Мындан тышкары, 60 800 эркек (6%) диабет өнүгүү тобокелдигинин жогору деңгээлинде болгон.
2025-жылы 15 388 адам биринчи жолу кан басымы жогору диагнозу менен катталган, ал эми 7 364 адам диабет диагнозу менен катталган. Ошондой эле 2025-жылы жүрөк-кан тамыр оорулары Кыргызстандагы чоң кишилер арасында 16 644 өлүмдүн себеби болгон.
Бул демилге 2019-жылы Швейцария тарабынан каржыланган «Кыргызстанда инфекциялык эмес оорулардын эффективдүү башкаруу жана алдын алуу» долбоорунун алкагында биринчи жолу ишке ашырылган жана ошол убактан бери жыл сайын Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинин жетекчилиги астында өткөрүлүп келет.
Инфекциялык эмес оорулар (ИНО) жүрөк-кан тамыр, онкологиялык, хроникалык респиратордук оорулар жана диабет сыяктуу хроникалык ооруларды камтыйт. Негизги алдын алынышы мүмкүн болгон тобокел факторлоруна туура эмес тамактануу, тамеки тартуу, алкоголду ашыкча колдонуу жана физикалык активдүүлүктүн жетишсиздиги кирет.
«Кыргызстанда инфекциялык эмес оорулардын эффективдүү башкаруу жана алдын алуу» долбоору Швейцария өкмөтү тарабынан каржыланат, ал жарандардын ден соолугун жана жалпы жакшы жашоосун жакшыртууга, сапаттуу биринчи медициналык-санитардык жардам кызматтарына тең жетүүнү камсыз кылууга жана дене тарбиясын жайылтууга багытталган. Демилге өлкөнүн бардык аймагын камтыйт.
