23-февралда парламентке «Диний тармактагы айрым мыйзам актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» аталыштагы мыйзам долбоору сунушталганын белгилөө маанилүү. Бул мыйзам долбоору Балдар кодексине, Жоруктар кодексине, ошондой эле «Чет өлкөгө миграция жөнүндө», «Билим берүү жөнүндө» жана «Диний ишеним жана диний бирикмелер жөнүндө» мыйзамдарга өзгөртүүлөрдү киргизүүнү сунуштайт.
Документтин негизги учурларынын бири — Кыргызстанда 18 жашка чейинки жарандардын диний билим алуу үчүн өлкөдөн чыгып кетишине толук тыюу салуу.
Мындан тышкары, мыйзам долбоору мындай чыгууга көмөктөшө турган ата-энелер жана башка адамдар үчүн жоопкерчилик киргизет.
Атап айтканда, Жоруктар кодексине 142-берененин жаңы 9-бөлүмүн кошуу сунушталууда, анда курак жетпегендердин чет өлкөгө диний билим алуу үчүн чыгышы же ага көмөктөшүү айып пулга тартылат:
- 20 миң сом — жеке адамдар үчүн;
- 65 миң сом — юридикалык жактар үчүн.
Мыйзам долбоорунун түшүндүрмө жазуусунда, бул демилге президенттин тапшырмаларына ылайык иштелип чыккандыгы жана балдардын укуктарын коргоо, ошондой эле улуттук коопсуздукту камсыздоо максатында багытталгандыгы белгиленет. Документтин авторлору жаштарды чет өлкөдөгү деструктивдүү багыттагы диний мекемелерге чыгаруу учурларына жана курак жетпегендерди радикалдуу же экстремисттик топторго тартуу коркунучтарына шилтеме беришет.
Анткен менен, «Бир Дуйно — Кыргызстан» уюмунун өкүлдөрү сунушталган нормалар Конституцияга каршы келет жана жарандардын укуктарын чектөөгө алып келиши мүмкүн деп эсептешет.
Укук коргоочулардын пикири боюнча, мыйзам долбоорунда чет өлкөдөгү кайсы диний билим берүү мекемелери «деструктивдүү» деп эсептелинерин аныктоо үчүн так механизм жок. Натыйжада, алардын пикири боюнча, чектөөлөрдүн таасири чет өлкөдөгү бардык диний билим берүү мекемелерине тийиши мүмкүн.
Мындан тышкары, уюм мындай тыюулар Конституциянын негизги принциптерине, анын ичинде диний ишеним эркиндигине, маалыматка жетүүгө, билим алууга жана кыймыл эркиндигине каршы келиши мүмкүн экенин белгилешет.
Ошондуктан «Бир Дуйно — Кыргызстан» мыйзам долбоорунун демилгечилерин аны жокко чыгарууга чакырат, жарандардын конституциялык укуктарын бузууга жол бербөө үчүн.
