Сунушталган өзгөртүүлөрдө мас абалындагы же наркотиктердин таасиринде болгон айдоочулар үчүн жоопкерчиликти күчөтүүгө көңүл бурулат. Ошондой эле мопеддерди башкаруу үчүн A1 категориясындагы айдоочулук күбөлүк алууга талап киргизилет.
МДС мыйзам долбоорунун жолдордо коопсуздукту жакшыртууга багытталган максаттарын колдосо да, эксперттер бул өзгөртүүлөрдү алдын ала чараларсыз ишке ашыруу көптөгөн социалдык жана экономикалык кесепеттерге алып келиши мүмкүн экендигин билдиришет.
****
Курьердик кызматтардын өкүлдөрүнүн маалыматына ылайык, өлкөдө учурда 7 миңден ашык курьер мопеддерди жана кичине кубаттагы транспорт каражаттарын колдонуп, өз заказдарын аткарышууда. Бул жеткирүү кызматтары ресторандардын, дүкөндөрдүн жана дарыканалардын ишин колдоодо маанилүү роль ойноп, шаардык логистиканын критикалык маанидеги бөлүгүн түзөт. Көптөгөн курьерлер үчүн мопеддер — бул жөн гана жүрүү каражаты эмес, ошондой эле кирешенин негизги булагы, студенттерди, жарым убакыт жумушта иштеген адамдарды жана уязвимдүү социалдык топтордун өкүлдөрүн камтыйт.Эксперттер мопеддерди башкаруу боюнча жаңы эрежелердин кескин киргизилиши көптөгөн жарандардын жумушсуз калуусуна терс таасир этиши мүмкүн экенин белгилешет. Мумкин кесепеттерге миңдеген адамдардын кирешесин жоготуу, чакан жана орто бизнес үчүн логистикалык кызматтардын баасынын жогорулашы, ошондой эле жеткирүү чыгымдарынын жогорулашынан улам товарлардын жана кызматтардын кымбатташы кирет. Мындан тышкары, бул кызмат көрсөтүү секторунда жумуш орундарын кыскартууга жана салык түшүүлөрүнүн азайышына алып келиши мүмкүн.
МДС ошондой эле окутуу үчүн жетишсиз инфраструктура проблемасына көңүл бурат: жаңы өзгөртүүлөр мопеддерди башкаруу үчүн A1 категориясындагы айдоочулук күбөлүк болушун талап кылса да, бул категория боюнча айдоочуларды даярдоого жөндөмдүү автошколалардын саны өтө чектелүү. Бул көптөгөн учурдагы курьерлердин тез арада зарыл документтерди алууга мүмкүнчүлүк бербеши жана убактылуу жумуштан ажырап калуусуна алып келиши мүмкүн.
Мындан тышкары, өлкөгө мурда киргизилген мопеддердин маанилүү бөлүгү каттоо үчүн зарыл документтерге ээ эмес, бул легализация процессин кыйындатат. Көптөгөн ээлер техникалык паспортторду жана башка тастыктоочу документтерди көрсөтө алышпайт.
Легализация механизминин жоктугу көптөгөн ээлерди жаңы эрежелерди сактоого аракет кылышса да, мопеддерин каттоого мүмкүнчүлүктөн ажыратып коюшу мүмкүн.Эксперттердин пикири боюнча, бул мопеддердин көлеңкөлүү колдонулушунун көбөйүшүнө жана айып пулдардын өсүшүнө алып келиши мүмкүн, ошол эле учурда жолдордогу коопсуздук чындыгында жакшырбай калышы мүмкүн.
Жаңы эрежелерге ийгиликтүү өтүүнүн мисалы катары МДС Казакстанды атап өтөт, анда окшош транспорт каражаттарын каттоо процесси жөнөкөйлөштүрүлгөн процедуралар менен коштолгон. Казакстанда каттоо үчүн жеке күбөлүк жана транспорт боюнча документтер жетиштүү болгон, ал эми эгерде алар жок болсо, техникалык мүнөздөмөлөрдү берүү талап кылынган. Мындай мамиле транспортту легализациялоого жана терс социалдык кесепеттерден качууга мүмкүнчүлүк берди.
Международный деловой совет 12 айдан кем эмес өтүү мезгилин киргизүүнү сунуштайт, бул мезгилде жаңы талаптар айып пулдарсыз иштейт. Ошондой эле мыйзам долбоору күчүнө киргенге чейин киргизилген мопеддерди каттоо процедурасын жөнөкөйлөтүүнү жана ээлерге A1 категориясындагы айдоочулук күбөлүктөрдү алууга убакыт берүүнү сунуштайт.
"Жаңы эрежелерди этап-этабы менен киргизүү жол кыймылынын коопсуздугун жакшыртууга, жумуш орундарын сактоого жана жарандар менен бизнес үчүн административдик жүктөмдү азайтууга мүмкүндүк берет", - деп белгилейт Международный деловой совет.
МДС ошондой эле бул тармакта жөнгө салууну жакшыртуу үчүн мамлекеттик органдар менен эксперттик диалогду улантууга даяр.
