Эртең менен Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигинин Пробация департаментинде окуу кабинеттери жогорку активдүүлүккө ээ. Бул жерде адамдар ар кандай кесиптерди үйрөнүшүүдө: кээ бирлери ашпозчулукка, кээ бирлери сантехникалык иштерге, ал эми башкалары чач тарач болуп өздөрүн сынап жатышат. Ишке киргизилген кесиптик курстар пробация катышуучуларына талап кылынган көндүмдөрдү алууга жана коомдо толук кандуу жашоого кайтууга жардам берүүгө багытталган.
Курстар үч негизги багытты камтыйт: ашпозчулук, сантехника жана чач тарачтык искусствосу. Ар бир багыт өзүнүн жабдуулары жана сабактардын графиги менен камсыздалган, бул жерде теория практикалык сабактар менен гармониялуу айкалышкан. Мындай ыкма окуучуларга өз кесиптерин акырындык менен үйрөнүүгө жана билимдерин практикада колдонууга мүмкүнчүлүк берет.
Окуу программасы беш айга эсептелген жана 12 адамдан турган топторду камтыйт. Курстун структурасы ойлонулуп түзүлгөн: келечектеги ашпозчулар рецепттерди, калькуляцияны жана тамак-аштын өздүк баасын эсептөөнү үйрөнүүдөн башташат, ошондой эле сатып алууларды пландаштырууну үйрөнүшөт, бул азыктарды ашыкча пайдалануунун алдын алууга жардам берет, андан кийин гана практикалык сабактарга өтүшөт. Ошондой эле башка курстарда да ушундай методика колдонулат.
Департаменттин директорунун орун басары Нурланбек Базарбаев бул демилгени ишке ашыруунун негизги максаты пробация катышуучуларына нормалдуу жашоого кайтууга жардам берүү экенин белгиледи.
- Биз курстарды ачтык, бул биздин кардарларыбызга коомдо орун алууга, кошумча билим алууга жана жаңы кесипти үйрөнүүгө мүмкүнчүлүк берүү үчүн. Бул аларга жаңы жашоону баштоого жана талап кылынган адистерге айланууга жардам берет, - деди ал.
Окуунун багыттары эмгек рыногунун муктаждыктарына негизделген. Тамактануу тармагы активдүү өнүгүп жатат, курулуш тармагында сантехниктердин жетишсиздиги байкалууда, ал эми чач тарачтык кесиби актуалдуу жана кирешелүү бойдон калууда.
- Биз эмгек рыногунун реалдуу муктаждыктарына багыт алуудабыз. Эң негизгиси, окууну аяктаган соң адам жумуш таба алсын жана өзүн камсыздай алсын, - деп кошумчалады Базарбаев.
Мурда айдоочулар үчүн курстар өткөрүлгөн, бирок учурда бул программа реформалоодон өтүүдө. Юридикалык маселелер чечилгенден кийин айдоочуларды даярдоо кайрадан башталат.
Алгачкы жыйынтыктар байкала баштады: ашпозчулар жана сантехниктердин биринчи агымы окууну аяктап, сертификаттарды алышты.
- Сертификаттын болушу биз үчүн ийгилик болуп саналат. Жеке сектордо тастыктоочу документтердин болушу жумушка орношууда улам көбүрөөк мааниге ээ болуп жатат, - деп баса белгиледи ал.
Департамент өзүнүн бүтүрүүчүлөрүн жумушка орноштуруу боюнча да жардам берүүгө умтулат.
- Биз бүтүрүүчүлөрдүн гана кесип алууга эмес, жумушка орношууга да аракет кылышы үчүн бардык мүмкүнчүлүктөрдү түзүүгө аракет кылып жатабыз. Эгер кимдир бирөө жумушка орношууда кыйынчылыктарга туш болсо, биз ага жардам беребиз. Пробациялык көзөмөл учурунда адамдын иш менен алектениши маанилүү, жана биз бул үчүн бардык шарттарды түзүп жатабыз, - деди Базарбаев.
Психологиялык колдоо катышуучулар үчүн да маанилүү роль ойнойт. Адистер жеке консультациялар өткөрүп, эмоционалдык абалды баалап, персоналдаштырылган коштоо программаларын иштеп чыгышат.
Курстарга жазылуу ыктыярдуу негизде жүргүзүлөт.
- Ресоциализация адамдын каалоосунан башкача мүмкүн эмес. Биз эч кимди мажбурлай албайбыз. Биздин милдет - ылайыктуу шарттарды түзүү жана жашоосун өзгөртүүгө даяр болгон адамдарды колдоо, - деп жыйынтыктады ал.
Проект узак мөөнөттүү келечеги бар. Пландарда кесиптердин тизмесин кеңейтүү жана практикалык сабактар үчүн жайларды көбөйтүү бар.
Ведомстводо программа реалдуу жыйынтыктарды көрсөтүп, адамдарга кесиптик ишмердүүлүккө жана коомдо толук кандуу жашоого кайтууга жардам берип жатканын белгилешет.
Маалымат: Кыргыз Республикасынын "Пробация жөнүндө" мыйзамы 2017-жылдын 24-февралында кабыл алынган жана 2019-жылдын 1-январында күчүнө кирген. 2019-жылдын сентябрынан тартып пробация институту Юстиция министрлигине өткөрүлүп, Пробация департаменти түзүлгөн. Пробациянын негизги милдети - укук бузуучуларды ресоциализациялоо, алардын мыйзамга баш ийген жашоосуна кайтуусу жана кайрадан кылмыш жасоо деңгээлин төмөндөтүү.
Даярдаган: Елизавета Близнюк
