
5-февралда Испаниянын Ла-Корунья шаарында өткөн Responsible AI in the Military Domain (REAIM) саммитинде 85 өлкөнүн ичинен болгону 35 өлкө аскердик чөйрөдөгү жасалма интеллектти башкарууга байланыштуу декларацияны колдоду.
Басма сөздүн маалыматына караганда, аскердик чөйрөдөгү негизги оюнчулар, мисалы, АКШ жана Кытай, бул документти кол коюудан баш тартышты. Саммиттин катышуучулары өлкөлөрдүн келишимдерди кол коюу боюнча чечимдерине АКШ менен европалык өнөктөштөр ортосундагы чыңалуунун өсүшү жана келечектеги трансатлантикалык мамилелердин белгисиздиги таасир эткенин белгилешти. Натыйжада, айрым мамлекеттер саясий милдеттенмелерден да качууну туура көрүштү.
Декларация жасалма интеллект технологияларынын тез өнүгүшү аскердик колдонуу боюнча бар болгон эрежелерди коркунучка салып, авариялар, каталар жана каалабастан конфликттердин эскалациясы коркунучун жаратып жаткандыгы тууралуу өсүп бараткан тынчсызданууну чагылдырат.
Нидерланддардын коргоо министри Рубен Брекельманс учурдагы кырдаалды «камактагы адамдын дилеммасы» катары мүнөздөдү: өкмөттөр жооптуу чектөөлөрдү киргизүүгө мажбур, бирок ошол эле учурда мүмкүн болгон каршылаштарга салыштырмалуу начар абалда калуудан коркушат. Ал Россия жана Кытайдын олуттуу алдыга жылышы, аскерде ИИни колдонуу боюнча жооптуу ыкмаларды тездетип иштеп чыгуу жана киргизүү зарылдыгын жаратканын белгиледи.
Декларацияны кол койгон өлкөлөр ИИни куралда колдонуу боюнча адамдык жоопкерчиликтин зарылдыгын, командалык иерархиянын маанилүүлүгүн жана улуттук көзөмөл механизмдери боюнча маалымат алмашуунун зарылдыгын баса белгилеген 20 принциптен турган топтом менен макулдашышты, бул коопсуздук талаптарына каршы келбеген шартта. Ошондой эле, аскердик ИИ системалары менен иштеген персоналды даярдоо, сапаттуу тестирлөө жана коркунучтарды баалоо боюнча көңүл бурулат.
Декларациянын юридикалык күчү жок экенин белгилеп өтүү керек. Бириккен Улуттар Уюмунун куралсыздандыруу боюнча институтунун изилдөөчүсү Ясмин Афина, бул процесс боюнча консультация бергенде, мындай форматта да айрым өлкөлөрдүн дискомфортту сезишкенин, анткени талкуу мурдагы жыйындарга караганда конкреттүү чаралар жөнүндө болуп жатканын айтты.
Салыштыруу үчүн, 2023 жана 2024-жылдары Гаага жана Сеулдагы эки мурдагы саммитте 60тан ашык өлкө милдеттенмелерсиз «иш-аракеттердин жол картасын» колдоду. Ал жыйындарда АКШ документке кол койгон, ал эми Кытай, азыркыдай эле, четте калган.