Кыргызстанда жаңы төрөлгөндөрдүн аудиологиялык скрининг программасы бир нече жылдан бери иштеп жатат, ал угуу көйгөйлөрүн эрте этаптарда аныктоого мүмкүнчүлүк берет. Саламаттык сактоо министрлигинин маалыматына ылайык, угуу көйгөйлөрүн эрте диагностикалоо балдардын сүйлөө өнүгүүсү жана социалдык адаптациясы үчүн өтө маанилүү.
Улуттук энелер жана балдар борборунун ЛОР-доктору Мунар Бейшенова, угуу текшерүүсү баланын алты айга жеткенге чейин жүргүзүлүшү керек экенин белгиледи. Угуу бузулушун убагында аныктоонун мүмкүнчүлүгүнүн жоктугу сүйлөө өнүгүүсүнүн жайлашына жана кийинки реабилитацияны кыйындатууга алып келиши мүмкүн.
2017-жылы башталган программасы, ТИКА тарабынан колдоого алынып, кийинчерээк ЮНИСЕФ тарабынан, төрөт үйлөрүн диагностикалоо үчүн зарыл болгон инструменттер менен жабдууга жардам берет.
Текшерүү процедурасы бир нече этаптан турат: баштапкы скрининг төрөт үйүндө өтөт, эгерде жыйынтыктар күмөн туудурса, кайра текшерүү 7ден 30 күнгө чейин дайындалат. Эгерде зарыл болсо, угуу абалын так аныктоо үчүн тереңдетилген диагностика (КСВП) жүргүзүлүшү мүмкүн.
Угуу мүмкүнчүлүгү жарым-жартылай жоголгон балдар үчүн угуу аппараты тандалып, комплекс реабилитация дайындалат. Эгерде толук кулагы жоголсо, 2018-жылдан бери Улуттук энелер жана балдар борборунда кохлеардык имплантация жүргүзүлүп, Катар тарабынан колдоого алынып, акысыз сунушталат.
Бүгүнкү күндө скрининг Бишкектеги төрөт үйлөрүндө, ошондой эле Ош, Жалал-Абад жана Ысык-Көл облустарында жеткиликтүү. 2025-жылы 30 миңден ашык жаңы төрөлгөндөр текшерүүдөн өтүштү.
Дүйнөлүк статистикага ылайык, миң балага бирден үч бала угуу мүмкүнчүлүгү бузулган бойдон төрөлөт. Кыргызстанда жыл сайын 138 миң бала төрөлгөндүктөн, бул 130дан 300гө чейин жаңы төрөлгөндөрдүн тума угуу бузулуулары болушу мүмкүн дегенди билдирет. Ошентип, эрте диагностика балдардын ийгиликтүү өнүгүүсү жана социалдык интеграциясы үчүн чечүүчү фактор болуп калат.
Эксперттер аудиологиялык скрининг угуу көйгөйлөрүн алдын ала аныктоого жана балдарга өнүгүү жана айланасындагылар менен байланышуу үчүн тең шарттарды камсыз кылууга мүмкүнчүлүк берет деп баса белгилешет. ```
