Ал бул талаптар келечектеги айдоочулардын даярдыгынын сапатын жакшыртууга жана жолдордогу авариялардын санын азайтууга багытталганын баса белгиледи. «Керектүү билимдерди алган айдоочулар өздөрүнө же жол кыймылынын башка катышуучуларына коркунуч туудурбайт. Ар жылы жүздөгөн адамдар, жетиштүү билимге ээ болбогондуктан, укук алган адамдардын кесепетинен каза болушат», — деп кошумчалады Орунбеков.
Расмийдин пикири боюнча, мамлекеттик чаралар жарандар үчүн ыңгайсыздык жаратпашы керек. Негизги максат — коопсуздук жана адам өмүрүн сактоо.
10 айлык мөөнөт, анын айтымында, теориялык жана практикалык сабактарды камтыйт жана туруктуу окууну билдирбейт. Сабактар жумасына эки-үч жолу, 2-3 сааттан өткөрүлөт, онлайн окуу мүмкүнчүлүгү менен.
Ал ошондой эле эки жарым ай айдоочуну даярдоого жетиштүү деген пикирге комментарий берди. Орунбеков мындай кыска мөөнөттө керектүү билимдерди сапаттуу өздөштүрүү мүмкүн эместигин эсептейт. Жаңы окуу программасына психологиялык даярдык жана жол этикасы боюнча сабактарды киргизүү пландалууда.
«Жолдордо конфликттер чыдамсыздык жана агрессиядан улам пайда болот. Ошондуктан окуу программасына айдоочулук маданияты жана өз ара урматтоо темалары киргизилет», — деди ал.
Ал башка өлкөлөрдүн практикасынан мисал келтирди, ал жерде айдоочулук укук алуу мөөнөтү алты айдан бир нече жылга чейин созулат.
Мисалы, Финляндияда окуу бир жылга чейин созулушу мүмкүн, ал эми Германияда орточо 6–12 ай. Швецияда жана Норвегияда бул мөөнөт дагы бир жылга чейин жетет, ал эми Улуу Британия, Канада, АКШ, Австралия жана Жаңы Зеландия сыяктуу өлкөлөрдө процесс эки жылга чейин созулушу мүмкүн.
Орунбеков ошондой эле Кыргызстандагы жол кырсыктарынын статистикасын келтирди. 2025-жылы 8,456 ЖК кырсыгы катталып, 900 адам каза болуп, 12,169 адам жаракат алган. Соңку он жылда 75,000ден ашык авария болуп, 9,000ден ашык адамдын өмүрү кыйылган.
«Кыргызстан жол кырсыгынан каза болгондордун саны боюнча лидерлик орундардын бирин ээлейт. Бардык кабыл алынган чаралар жарандарды коргоого жана жолдордогу өлүмдү азайтууга багытталган», — деп кошумчалады ал.
Сөзүнүн соңунда Орунбеков көптөгөн айдоочулар Жол кыймылынын эрежелери менен тааныш эмес экенин жана окуу өткөрүлгөн жерди да эстей албастыгы мурдагы коррупциялык системанын натыйжасы экенин белгиледи.
