Жаңы редакция эмгекти коргоо боюнча мыйзам: эмне өзгөрөт?

Наталья Маркова Саясат
VK X OK WhatsApp Telegram
Жогорку Кеңеште бүгүн «Эмгекти коргоо жөнүндө» мыйзамдын жаңы редакциясы боюнча угуу өтүүдө. Жаңы документти иштеп чыгууга себеп болгон нерсе 2025-жылдын 23-январында күчүнө кире турган жаңы Эмгек кодексинин кабыл алынышы, анда өндүрүштөгү коопсуздукка байланыштуу 29 статья алынып салынган. Бул боюнча Министрлер Кабинети жарандардын укуктарын коргоону жакшыртуу үчүн өзүнчө мыйзамды түзүүнү сунуштады.

Түшүндүрмө жазууда сунушталган мыйзам долбоору Эл аралык эмгек уюму тарабынан белгиленген эл аралык нормаларга ылайык, эмгекти коргоонун автономдуу системасын түзүүгө багытталган.

Долбоордун маанилүү аспектилеринин бири жумуш берүүчүлөрдүн жоопкерчилигин күчөтүү болуп саналат. Эми компаниялардын жетекчилери кызматкерлердин ден соолугуна, анын ичинде жаракаттарга жана кесиптик ооруларга келтирилген зыян үчүн толук финансылык жоопкерчилик тартат. Мыйзам ошондой эле жумушчу орундарын милдеттүү аттестациялоого, мезгил-мезгили менен медициналык текшерүүлөргө жана коопсуздук техникасына үйрөтүүгө катуу талаптарды киргизет, аларды жумуш берүүчүлөр каржылашы керек. Мындан тышкары, алар кооптуу шарттарда иштеген кызматкерлерге атайын кийимдерди, жеке коргонуу каражаттарын, сүт жана медициналык-профилактикалык тамак-ашты акысыз берүү милдетин алышат.

Ключевые изменения

Цифровизация инструктажей. Биринчи жолу мыйзам чыгаруу практикасына эмгекти коргоо боюнча окутууларды жана инструктаждарды электрондук форматта өткөрүү мүмкүнчүлүгү сунушталууда. Бул демилге IT-компаниялар жана алыстан иштеген кызматкерлер менен уюмдар үчүн процесстерди жөнөкөйлөтөт.

Изменение условий для создания службы охраны труда. Жаңы мыйзам долбоору, жумушчулардын саны 50 адамдан ашкан уюмдарда гана өзүнчө эмгекти коргоо кызматы түзүлүшү керек экенин белгилейт (мурунку чектөө 30 адамды түзгөн). Кичинекей ишканалар адистерди аутсорсингге алууга же өзүнүн кызматкерлеринин арасынан жооптуу кызматкерди дайындап алууга мүмкүнчүлүк алышат.

Защита права на отказ от опасной работы. Долбоор кызматкерлерге ден соолукка же өмүргө коркунуч туудурган кооптуу тапшырмаларды аткаруудан баш тартуу укугун бекитет. Эгер жумуш берүүчүнүн тараптан коргоо каражаттары жок болсо, ал убактылуу токтоп турган убакытты төлөшү керек. Мындай баш тартуу үчүн жумуштан бошотуу же дисциплинардык чараларды колдонуу болбойт.

Гарантии выплат при банкротстве (капитализация). Ишканадан жабыркаган кызматкерлерди коргоо боюнча маанилүү өзгөртүү. Эгер компания ликвидирленсе же банкрот болсо, ал жабыркагандарга болгон бардык келечектеги төлөмдөрдү «бир пакет» түрүндө Социалдык фондго киргизиши керек (төлөмдөрдүн капитализациясы). Бул шарттар аткарылбаса, ликвидация процессин аяктоо мүмкүн эмес.

22-январда мыйзам долбоору парламент тарабынан биринчи окууда кабыл алынды.
VK X OK WhatsApp Telegram

Дагы окуңуз: