“Хорека Клубдун” пикири боюнча, бүгүнкү күндө Кыргызстандагы конок кабыл алуу индустриясы жол ченинде турат: жумуш орундарын сактоо же популизмге берилиш керектигин чечүү зарыл. Ассоциация өкмөттү статистиканын кургак сандарынан тышкары, чыныгы адамдардын тагдырына көңүл бурууга чакырат. 15% — бул жөн гана кошумча эмес, Кыргызстанда жашоо мүмкүнчүлүгү.
15% “сервистик жыйымдын” мүмкүн болгон жоюлушу тууралуу талкуу сектордун иштеши үчүн маанилүү аспектилерди камтыйт. Ресторан ээлери бул каражаттар эч качан “бонус” болбогонун баса белгилешет. “Бул 400 миң жаран үчүн жашоо каражаты”, - деп билдиришти ассоциациядан, өлкөдөгү ар бир алтынчы ишке жарамдуу адам HoReCa секторунда иштеп жатканын көрсөтүп. Бул ашпозчулар, официанттар жана техникалык кызматкерлер, алар чет өлкөгө иштегени кетүүнүн ордуна өлкөдө калууну тандашкан.
Социалдык кризис Ассоциация “ресторандардын экономикасынан 15% “кесип” алуу аракетин жөнөкөй жумушчулардын кирешелерине түз сокку” деп атады. “Эгерде бул каражаттар мыйзамдуу түрдө тамак-аштын баасына киргизилбесе, анда жүз миңдеген үй-бүлөлөр эртең мигранттардын катарында болушат”, - деп эсептешет “Хорека Клуб” жана ресторан ээлери туш болгон баа түзүү структурасын сунушташат:
- продуктылар жана чийки заттар (эт, жашылчалар, сүт) - 38-40% (баалар күн сайын өсүүдө);
- айлык жана салык (бул 15% кирген) - 15%;
- жалдоо - 7-8%;
- салык (бирдиктүү салык, патенттер) - 4,6%;
- коммуналдык кызматтар жана коопсуздук - 2-2,5%;
- ишкердик чыгымдар (сервис) - 2-2,5%;
- маркетинг жана кардарларды тартуу - 5-6%;
- жабдыктарды тейлөө (амортизация) - 1,5%;
- банк эквайринги жана комиссиялар - 1,5%;
- башка чыгымдар (логистика, упаковка, МБП) - 5%.
Жалпы чыгымдар 83% дан 89% га чейин жетет.“Өнүгүү жана карыздарды жабууга болгону 11-17% маржа калат. Бул критикалык минимум. Эгер бизнес “сервисти” “берүүгө” же чийки заттагы инфляцияны компенсациялоого мажбур болсо, тармак жөн гана аман калбайт”, - деп баса белгилешти ассоциациядан.
“Хорека Клуб” тамактануу — бул жөн гана товарларды кайра сатуу эмес, катуу ХАССП стандарттарына ылайык иштеген жана дүйнөлүк деңгээлдеги кызматты сунуштаган тамак өндүрүшү экенин белгилейт. Ар бир чекте фермердин, логисттин, технологдун жана официанттын эмгеги эске алынат.
“Биз өкмөттөн репрессия эмес, диалог өтүнүп жатабыз. Менюдагы баалардын жогорулашы — бул ашкере болуу эмес, жардамга чакыруу. Бул жумуш орундарын сактап калуунун жана 400 миң адамды каражатсыз калтырбоонун жалгыз жолу. Биз HoReCaны стратегиялык тармак катары таанууну жана бир тараптуу басымды токтотууну суранабыз. Биз пайда эмес, биздин адамдардын өз өлкөсүндө иштөө жана жашоо укугун коргойбуз”, - деп билдирди ассоциация.
Эскертебиз, 2026-жылдын 1-январынан баштап Кыргызстанда коомдук тамактануу жайларында, анын ичинде кафе жана ресторандарда сервис жыйымын алуу тыюу салынган. Ягни, чектерде “кызмат үчүн пайыз” деген сап болбошу керек.
